กลุ่มนักออกแบบของ IKEA ที่ชื่อ Space10 มีภารกิจพัฒนาคุณภาพชีวิตประจำวันของผู้คนและโลกใบนี้ให้ดียิ่งขึ้น ได้ออกแบบบ้านให้กับ ‘ผึ้ง’ พร้อมกับเปิดพื้นที่ในเว็บไซต์ beehome.design เพื่อเชิญชวนให้ทุกคนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบและสร้างบ้านผึ้งในแบบของตัวเอง เพื่อช่วยอนุรักษ์ผึ้งที่ลดลงอย่างรวดเร็ว จนส่งผลเสียต่อระบบนิเวศทางธรรมชาติ สอดรับกับการประกาศขององค์การสหประชาชาติ (United Nations – UN) ที่กำหนดให้ทุกวันที่ 20 พฤษภาคมของทุกปีเป็น ‘วันผึ้งโลก’ (World Bee Day

องค์การสหประชาชาติ หรือ UN กำหนดให้ทุกวันที่ 20 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันผึ้งโลก (World Bee Day) เพื่ออนุรักษ์ผึ้ง ช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศทางธรรมชาติ (Photo : @katja / pixabay.com)

ผึ้งสำคัญอย่างไร แล้วทำไมมนุษย์ต้องสร้างบ้านให้ผึ้งอยู่?

จากข้อมูลของ UN จะพบว่าการผสมเกสรโดยผึ้งเป็นกระบวนการพื้นฐานเพื่อความอยู่รอดของระบบนิเวศทางธรรมชาติ เกือบ 90 เปอร์เซ็นต์ของพันธุ์ไม้ดอก ซึ่งต้องพึ่งพาการผสมเกสรของผึ้งและแมลงผสมเกสรอื่นๆ หรืออย่างน้อยก็บางส่วน รวมถึงพืชพันธ์ุที่เป็นอาหารของโลกมากกว่า 75 เปอร์เซ็นต์และ 35 เปอร์เซ็นต์ ของพื้นที่เกษตรกรรมทั่วโลกด้วย

ดังนั้น การถ่ายละอองเรณูโดยผึ้งไม่เพียงแต่ทำให้เกิดความยั่งยืนของแหล่งผลิตอาหารทางธรรมชาติโดยตรงเท่านั้น แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญในการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอีกด้วย ดังนั้นการเพิ่มจำนวนที่อยู่อาศัยเพื่อให้ผึ้งมาขยายพันธ์ุจึงเป็นอีกทางหนึ่งในการรักษาสมดุลทางธรรมชาติอย่างยั่งยืน

โครงการบ้านเพื่อการอนุรักษ์ผึ้งของทีม Space10 

บ้านเพื่อการอนุรักษ์ผึ้งของทีม Space10 จึงเกิดขึ้น โดยทีมงานได้ออกแบบโครงสร้างเอาไว้หมดแล้ว เพียงแต่ให้โอกาสผู้รักธรรมชาติได้มีทางเลือกในแบบที่ชอบด้วยตัวเอง โดยในเว็บไซต์ มีให้เลือกความสูงของฐานรองบ้านตั้งแต่ 30-200 มิลลิเมตร เลือกจำนวนชั้นตั้งแต่ 2 – 9 ชั้น และเลือกลักษณะการติดตั้ง มีให้เลือกถึง 3 แบบ แบบติดกำแพง แบบตอกเสาลงไปในดิน หรือแบบมีขาตั้ง ก็ดูความเหมาะสมของพื้นที่ในท้องถิ่นนั้นๆ เป็นหลัก จะวางกลางทุ่งดอกไม้ ชายป่า ยึดกับต้นไม้ ก็เป็นไปได้ทั้งสิ้น 

บ้านผึ้งหลากหลายดีไซน์ (Photo : beehome.design)

บ้านผึ้งได้รับการออกแบบมาเพื่อ ‘Solitary Bees’ หรือผึ้งที่อยู่อย่างสันโดษ มันเป็นผึ้งที่ไม่มีอันตรายและยังมีบทบาทสำคัญต่อการผสมเกสรของพืชที่เป็นไม้ดอกถึง 90 เปอร์เซ็นต์ของโลก ผึ้งชนิดนี้มีชีวิตประมาณ 4-6 สัปดาห์ แต่หากผึ้งที่มาอยู่อาศัยเป็นผึ้งราชินี พวกมันสามารถแพร่พันธุ์ได้ถึง 20-30 ตัวเลยทีเดียว

ทานิต้า ไคลน์ (Tanita Klein) ผู้ออกแบบกล่าวว่า “โครงการนี้เป็นตัวอย่างที่ดีว่า งานออกแบบสามารถสร้างสรรค์สิ่งที่ดีให้แก่ผู้คนและสภาพแวดล้อมได้อย่างไรบ้าง” 

เว็บไซต์ beehome.design ให้คุณออกแบบบ้านผึ้งด้วยตัวเอง (Photo : beehome.design)
เมื่อออกแบบแล้ว ดาวน์โหลดคู่มือการใช้งาน พร้อมแบบ DIY ในการสร้างบ้านผึ้ง (Photo : beehome.design)
เมื่อออกแบบแล้ว ดาวน์โหลดคู่มือการใช้งาน พร้อมแบบ DIY ในการสร้างบ้านผึ้ง (Photo : beehome.design)

 

ข้อมูลจาก UN ระบุว่าประชากรผึ้งทั่วโลกลดลงจนอาจจะส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก ประมาณ 35 เปอร์เซ็นต์ของ “แมลงผสมเกสรที่ไม่มีกระดูกสันหลัง” เช่น ผึ้งและผีเสื้อทั่วโลกกำลังจะสูญพันธุ์ นั่นหมายความว่า อาหารของโลก พืชผักและผลไม้จะเข้าสู่วิกฤต UN จึงต้องการให้คนหันมาสนใจที่จะอนุรักษ์ผึ้งกันมากยิ่งขึ้น จึงได้กำหนดวันสำคัญนี้ขึ้น

ไมลส์ พาลเมอร์ (Myles Palmer) หัวหน้าโครงการบ้านผึ้งและบริษัทออกแบบ Bakken & Baeck ได้ร่วมมือกับ Space10 กล่าวว่า “เพื่อหวนกลับไปเชื่อมต่อกับธรรมชาติอีกครั้ง เราจำเป็นต้องคืนสิ่งที่มนุษย์เอามาจากมันซะก่อน นั่นก็คือบ้านของพวกมัน” 

บ้านผึ้งแบบมีขาตั้ง 4 ขา (Photo : beehome.design)
บ้านผึ้งแบบตอกเสาลงบนพื้นดิน (Photo : beehome.design)

“โครงการนี้ได้ให้ผู้สนใจมีส่วนร่วมในการออกแบบด้วย ทำให้เกิดกระบวนการทำงานที่ยั่งยืนมากขึ้น คนในท้องถิ่น สามารถปรับแต่งบ้านผึ้งได้ตามสิ่งแวดล้อมและการใช้งานของพวกเขา”

ทีม Space10 กล่าวว่าการออกแบบโดยไม่คิดมูลค่านี้จะช่วย ‘บุกเบิกยุคใหม่ของการออกแบบประชาธิปไตย’ ​(Democratic Design) ซึ่งถือว่าเป็นปรัชญาการออกแบบของ IKEA ที่หมายถึงการออกแบบที่ตอบโจทย์ทุกความต้องการ โดยให้คุณค่ากับรูปทรง คุณภาพ ประโยชน์ใช้สอย และความยั่งยืน โดย IKEA ได้ทำการทดลองกับการออกแบบโอเพนซอร์ซในโครงการต่าง ๆ เช่น The Growroom ศาลาเกษตรกรรมในเมือง และ Building Blocks โครงการริเริ่มสร้างบ้านต้นทุนต่ำแบบยั่งยืน เป็นต้น 

อ้างอิง : 

 

อ่านแล้วรู้สึกอย่างไร ?